Spring naar de content
Ga naar de homepage homepage  |   zoeken  |   woordenlijst  |   adressen en links  |   Meer vragen over seksualiteit? Ga naar www.seksualiteit.nl  |  
woordenlijst

Woordenlijst

Je kunt de hele woordenlijst gewoon doorlezen of zoeken op de eerste letter van het woord:

A    B    C    D   E    F    G    H    I    J    K    L   

M    N    O    P   R    S    T    U    V    W    Z   


Abortus
Soms is een zwangerschap ongewenst. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Je kan bijvoorbeeld veel te jong zijn of je kan door omstandigheden niet voor een kindje zorgen. Het kan ook zijn dat je lichaam een zwangerschap niet aankan. Onder bepaalde voorwaarden is het afbreken van de zwangerschap - een abortus - door een medische ingreep uit te voeren.
Raad en hulp kun je in zulke gevallen bij de huisarts krijgen. Je kunt ook naar een abortuskliniek gaan. Het is natuurlijk beter een ongewenste zwangerschap te voorkomen door gewoon voorbehoedmiddelen te gebruiken.


Acne
In de pubertijd kan je last krijgen van acne, dat is een ander woord voor puistjes. Puistjes ontstaan door hormonale veranderingen. Er wordt namelijk meer talg geproduceerd onder invloed van het geslachtshormoon testosteron. Dat is een mannelijk hormoon, maar vrouwen hebben het ook in kleine hoeveelheid. Door die overmatige talgproductie kan je ook mee-eters krijgen. Dat zijn die zwarte puntjes. Puistjes komen hoofdzakelijk voor op je voorhoofd, je neus en je kin. De zogenaamde T-spot.


Adolescentie
Hiermee bedoelen we het hele proces van volwassen worden. Het gaat om lichamelijke en geestelijke kenmerken. De pubertijd is daar een onderdeel van. In de pubertijd word je geslachtsrijp.


Afscheiding
De vagina is normaal gesproken een beetje vochtig. Je kan wat meer afscheiding hebben in het midden van je menstruatiecyclus. Dat is net voor de eisprong. Deze afscheiding noem je ook wel witte vloed. Heb je veel meer afscheidingsvocht dan normaal of is de geur of kleur anders, ga dan naar je arts. Je kan een infectie hebben.


Aftrekken
Jongens trekken zich af en bij meisjes noem je het vingeren als ze masturberen. Je kan dat met je hand doen door de voorhuid over de eikel te bewegen. Je kan bewegingen in de lengterichting maken, maar ook rondjes draaien en kneden.


AIDS
AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) is een ziekte waarbij het immuunsysteem ernstig verzwakt is. Het HIV-virus (Humaan Immunodeficientie Virus) veroorzaakt AIDS. Het vernietigt de cellen van het afweersysteem. Je lichaam heeft geen weerstand meer en je wordt makkelijk ziek. Dit virus wordt overgedragen door bloed, sperma of vaginavocht. Dus bijvoorbeeld door te neuken zonder condoom. AIDS is (nog) niet te genezen. Je kan het ziek worden vaak wel heel lang uitstellen met medicijnen.

AIDS-test
Als je onbeschermde seks met iemand hebt gehad, dan kun je een AIDS-test laten doen. Het beste kan je dat 3 maanden na het contact doen. Pas dan kan je zien of er antistoffen tegen het HIV-virus in je bloed zitten.Via je huisarts is de test gratis: de ziektekostenverzekering betaalt. Maar dan is het niet anoniem. Wil je wel anoniem blijven, dan kun je bij de GGD terecht. Voor de test wordt wat bloed afgenomen. Na ongeveer een week krijg je de uitslag.

Anale seks
Dit wordt ook wel kontneuken genoemd. De penis gaat niet in de vagina maar in je poepgaatje, je anus. Op deze manier kunnen twee mannen ook neuken. Je hebt hiervoor speciale, stevige condooms nodig.

Anus
Dat is je poepgaatje.

Androgenen
Het mannelijke en het vrouwelijke lichaam maken verschillende geslachtshormonen aan. Bij de mannen worden in de testikels, of zaadballen, androgenen gevormd. Deze hormonen besturen de vruchtbaarheid en de seksualiteit. De belangrijkste vertegenwoordiger van de androgenen is testosteron.

Anticonceptiepil
De anticonceptiepil bestaat over het algemeen uit twee kunstmatige hormonen die een eisprong tegengaan. Bescherming door deze hormonen is de meest veilige en meest betrouwbare manier van zwangerschapsvoorkoming. Voor jonge meisjes is de sub-30 pil door het lage hormoongehalte een aan te raden methode. Met je arts bespreek je welke pil het meest geschikt voor jou is.

Antilichaampjes of antistoffen
Als je afweersysteem met een infectie of een virus te doen krijgt dan maakt het als reactie op deze lichaamsvreemde stof antilichaampjes. Deze antilichaampjes (eiwitten) komen in je bloed terecht. Je kan ze met een bloedtest aantonen. Je kunt op deze manier o.a. zien of je seropositief (met HIV besmet) bent.

Baardgroei en borsthaar
In de pubertijd krijg je oksel- en schaamhaar. Maar ook de baardgroei en soms borsthaar start in deze periode bij jongens. Het is bij iedereen verschillend hoeveel en sterk behaard je wordt.

Baard in de keel
Bij jongens wordt in de pubertijd de stem onder invloed van de geslachtshormonen een aantal tonen lager. Dat komt doordat het strottenhoofd groeit. Dat heeft weer een verlenging van de stembanden tot gevolg. Zit je midden in deze ontwikkeling dan kan je stem van laag naar hoog springen; overspringen. Je stem springt niet meer over als je stembanden zijn uitgegroeid. Maar hij is dan wel lager en zwaarder dan ervoor.

Baarmoeder
De baarmoeder is het inwendige, vrouwelijke geslachtsorgaan. In de baarmoeder kan een bevrucht eitje zich nestellen en uitgroeien tot een kind. Dit peervormige orgaan is een holle spier met een stevige elastische spierwand. Die wand rekt mee met het groeiende kind. Tijdens de geboorte trekt deze spier met steeds korter wordende tussenpozen samen en perst de baby zo uit de vagina.
De baarmoeder is van binnen met een slijmlaagje bedekt. Door signalen van geslachtshormonen wordt het slijmlaagje gedurende de cyclus een beetje dikker. Zo, dat een bevrucht eitje zich kan innestelen. Als het eitje niet bevrucht wordt sterft het af. Het eitje verlaat het lichaam samen met het overtollige slijm tijdens de menstruatie.

Baarmoedermond
De baarmoedermond sluit de baarmoeder van de vagina af. Normaal gesproken is zij met een klein slijmpropje afgesloten. Na de eisprong lost dit slijmpropje op om het zaad door te laten. Bij de geboorte rekt de baarmoedermond zo ver op dat de baby erdoor past.

Barrièremethoden
Zo noem je beschermingsmethoden die verhinderen dat de eicel en de zaadcel elkaar ontmoeten. Een condoom, een pessarium en zaaddodende tabletten of pasta vormen zo´n barrière.

Basaaltemperatuur
Ook wel ochtendtemperatuur genoemd. Na de eisprong wordt in de eierstokken het hormoon progesteron aangemaakt. Het hormoon zorgt ervoor dat de lichaamstemperatuur iets hoger wordt. Je kunt dat merken door elke morgen je temperatuur op dezelfde tijd te meten. Zo kan je erachter komen of je vruchtbaar bent. Het is een onveilige methode om zwangerschap te voorkomen.

Thermometer


Beffen
Het likken van de vagina wordt beffen genoemd. Het zuigen aan de penis heet pijpen. Het is orale seks.

Bescherming
Je wilt seks met iemand maar je wilt geen baby of geslachtsziekte. Dan moet je je beschermen. De pil en het condoom zijn geschikt voor bescherming. Helaas worden nog veel meisjes zwanger zonder dat ze dat willen. De meesten denken juist bij - de eerste keer - niet aan bescherming tegen zwangerschap.

Besnijden
De voorhuid van de penis die om de eikel zit wordt bij een besnijdenis weggenomen. Dat gebeurt door middel van een kleine operatie. Er kunnen verschillende redenen voor zijn. Namelijk vanwege religieuze overwegingen, hygiënische overwegingen, of omdat de voorhuid te nauw is, of verkleefd zit aan de eikel.

Bevruchting
Zo noemen je het samensmelten van de eicel en de zaadcel. Een rijpe eicel van een vrouw kan door een zaadcel van een man bevrucht worden. Deze cel begint zich dan in een razend tempo te ontwikkelen en groeit uit tot een nieuwe mens.

Biseksualiteit
Je bent biseksueel als je op mannen en op vrouwen verliefd kan worden.

Blaas
In de blaas wordt de urine verzameld die vanuit de nieren door de urineleider stroomt. Bij meisjes ligt de opening van de blaasbuis tussen de kittelaar en de opening van de vagina. Bij jongens stroomt de urine er aan het puntje van de penis uit. Dezelfde plaats waar ook het sperma uit komt.

Borsten
In de pubertijd worden de borsten van meisjes groter. Dat gebeurt onder invloed van hormonen. Ze kunnen wat pijnlijk en gespannen aanvoelen. De tepels worden vaak donkerder. Onder de tepels ontwikkelen zich de melkklieren. Als je zwanger bent wordt in deze klieren de moedermelk gemaakt. Alle borsten zien er anders uit. Je borsten kunnen ook verschillend van grootte zijn. Dat trekt later weer bij.

Candida
Candida is een schimmel. Je kan het bij je hebben zonder er last van te hebben. Het is onschuldig. Als je klachten krijgt als witte brokkelige afscheiding uit je vagina of een rode schilferige eikel, dan moet je je laten behandelen. Je krijgt dan crème of een vaginale tablet.

Chromosomen
In elke celkern van ons lichaam bevinden zich 46 chromosomen waarin de erfelijke informatie ligt vastgelegd. De eicel en de zaadcel zijn de enige cellen die de helft aan chromosomen hebben. Bij de bevruchting smelten ze samen en krijgen weer het normale aantal chromosomen met erfelijke informatie van de vader en de moeder.

Coïtus
Coïtus is een ander woord voor neuken, hét doen, een nummertje maken, met elkaar naar bed gaan, enz.

Coïtus interruptus
Een moeilijk woord voor: ´onderbroken samenzijn´. Voor de man of jongen klaarkomt trekt hij zijn penis terug uit de vagina. Het is een heel onveilige methode om een zwangerschap te voorkomen. Voor je klaarkomt komt er voorvocht uit je penis, daarin zitten ook spermacellen. Je noemt deze methode ook wel: 'voor het zingen de kerk uit gaan'.

Condoom
Het condoom wordt ook wel kapotje of regenjasje genoemd. Je hebt ze in allerlei diktes, geuren, kleuren, modellen en smaken. Het is een van de oudste voorbehoedmiddelen van de wereld. Het condoom wordt over de stijve penis getrokken. Aan de bovenkant zit wat extra ruimte dat het zaad opvangt.
Het condoom beschermt niet alleen tegen zwangerschap, maar ook tegen SOA.

Condoom


Cyclus
Met cyclus wordt de periode van de eerste dag van de menstruatie tot de eerste dag van de volgende menstruatie bedoeld. Dit is een periode van ongeveer 28 dagen. De eerste dag van je cyclus is de eerste dag van je ongesteldheid. Deze 28 dagen kan je in vier fasen verdelen. In fase 1 ben je ongesteld. In fase 2 rijpt de eicel in de eierstok. De binnenbekleding van de baarmoeder wordt dikker. In fase 3 vindt de eisprong plaats. Het eitje gaat door de eileider naar de baarmoeder. Dit moment valt ongeveer in het midden van de cyclus en is ook het moment dat je vruchtbaar bent en zwanger kunt worden. De eicel leeft ongeveer 24 tot 28 uur. De baarmoederwand wordt nog dikker. In fase 4 vindt de afstoting van het weefsel plaats als het eitje niet bevrucht is. Je wordt ongesteld en een nieuwe cyclus begint.

Cycluskalender
Je cyclus kan regelmatig of onregelmatig zijn. Dat is van meisje tot vrouw verschillend. Om je eigen ritme te weten te komen kan je dat bijhouden op een kalender. Je weet dan ook wanneer je laatste ongesteldheid was. Je kan zien of er een vast patroon inzit. Als je naar de huisarts gaat kan je hem meenemen.

Dildo
Een dildo is een kunstpenis. Hij kan op verschillende manieren aan het lichaam vastgemaakt worden. Op deze manier kan je neuken. Hij kan door mannen en door vrouwen gebruikt worden.

Eicel
De vrouwelijke geslachtscellen heten eicellen. Het zijn kleine blaasvormige cellen met een celkern. Bij de bevruchting met een zaadcel smelten ze samen. Ze kunnen uitgroeien tot een nieuw mens. Gedurende elke cyclus van een vrouw rijpt zo´n eicel. Een niet bevrucht eitje sterft af en verlaat het lichaam tijdens de menstruatie.

Eierstok
Allebei de eierstokken van een vrouw zijn kiemklieren. Ze zijn ongeveer drie centimeter groot en zitten rechts en links naast de baarmoeder. Bij de geboorte van een meisje zijn al meer dan 400.000 eicelkiemen aanwezig. Er kunnen 400 stuks vanaf de puberteit tot aan de menopauze tot een rijpe eicel uitgroeien.

Eikel
Het topje van de penis noem je de eikel. Daar zit de voorhuid overheen. Tijdens een erectie zie je de eikel wel. Het kan ook zijn dat je besneden bent. Dan ligt de eikel bloot. Voor je seksuele gevoelens maakt dat niet uit. Zie ook bij besnijdenis.

Eileider
De eileiders zijn de verbindingsbuizen die van de eierstokken naar de baarmoeder lopen. Eentje komt links in de baarmoeder uit en eentje rechts. Zodra een rijpe eicel vanuit de eierstokken in de eileider is gekomen, kan het door een zaadcel van een man worden bevrucht.

Eisprong
Tussen twee menstruaties in rijpen er één of meer eicellen in de eierstokken. Eicellen zitten in een velletje dat follikel genoemd wordt. Als het eitje rijp genoeg is barst het velletje. De eicel wordt met een vloeistof naar de eileider gespoeld. De eierstok en de eileider hebben geen echte verbinding met elkaar. Ze zijn door een kleine opening van elkaar gescheiden. Daarom wordt het een eisprong genoemd. De eisprong wordt ook wel ovulatie genoemd.

Ejaculatie
Als je als jongen of man opgewonden bent kan je een stijve penis krijgen; een erectie. Tijdens het klaarkomen, ook wel hoogtepunt of orgasme genoemd, worden de zaadcellen samen met het zaadvloeistof uit de penis gespoten. Dit noem je ejaculatie of zaadlozing.

Embryo
Tot de derde maand van de zwangerschap noem je het ongeboren kind een embryo. Daarna noem je het een foetus.

Erectie
Als je penis stijf wordt en overeind gaat staan heb je een erectie. Dat gebeurt als je opgewonden bent. Maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. In je slaap kan je ook een erectie krijgen. In je penis zit een zwellichaam, een sponsachtig weefsel met veel kleine adertjes. Als deze zich vullen met bloed heb je een erectie. Jongens zeggen ook wel dat ze dan een 'harde' of een 'stijve' hebben.

Erectiepil
Sinds 1998 is er een pil die kan helpen bij erectieproblemen. De merknaam ervan is VIAGRA. De pil kan helpen als je geen erectie kan krijgen, de erectie te slap is of niet lang genoeg aanhoudt. Hij werkt alleen als er een seksuele prikkel aanwezig is. Deze pil wordt (nog) niet vergoed door ziektekostenverzekeringen.

Erfelijk materiaal
Als een eicel en een zaadcel samensmelten, komt het erfelijk materiaal van de vader en de moeder bij elkaar. Dat bepaalt met welke lichamelijke en geestelijke eigenschappen het kind op de wereld komt: de kleur van de ogen en de haren, de vorm van het gezicht en je lichaam, de grootte van de borsten en de lengte van de penis. Maar daarnaast natuurlijk ook nog vele andere kenmerken en soms ziektes.

Erfelijkheid
Het van generatie op generatie doorgeven van lichamelijke en geestelijke eigenschappen noemen we erfelijkheid. Dit ligt opgeslagen in je chromosomen. Je hele bouwplan ligt al klaar. Van je haar- en oogkleur, gezichts- en lichaamsvorm tot de grootte van het lichaam, bepaalde karaktereigenschappen en vele andere dingen. Bij de bevruchting wordt de helft van het erfelijk materiaal door de vader via de zaadcel doorgegeven. De andere helft komt van de moeder via de eicel.

Erogene zones
Seksueel gevoelige plekjes van je lichaam noem je erogene zones. Dat kunnen je tepels zijn, je billen, de binnenkant van je armen, maar ook je oorlelletje. Voor ieder ligt dat anders. Door je erogene zones te (laten) strelen, te zoenen of te likken raak je opgewonden.

Fellatio
Fellatio is een ander woord voor pijpen, het in de mond nemen van de penis tijdens het vrijen.

Fimosis
Dit is een vernauwing van de voorhuid van de penis. Daardoor kan de eikel niet ontbloot worden. Dit kan aangeboren zijn of door een ontsteking zijn ontstaan. Een fimosis kan jeuken, branden en pijn doen bij het plassen. Je kan je penis ook niet meer goed wassen. Je moet je door een arts laten behandelen. Zie ook bij besnijdenis.

Foetus
Zo noem je een ongeboren baby vanaf de derde maand tot aan de geboorte.

Follikel
Het velletje waarin de nog onrijpe eicel zich bevindt heet follikel.

Geboorte
Na negen maanden zwangerschap is het kind klaar voor de geboorte. De spieren van de baarmoeder spannen zich en knijpen samen. Dit noem je de weeën. Het kind wordt naar buiten gedrukt. Het hoofdje van de baby is redelijk groot en de ´uitgang´ in verhouding nauw. Daarom kost het soms veel pijn en moeite om een kindje op de wereld te zetten.

Geil
Als je seksueel opgewonden bent, ben je geil.

Genitaliën
Dit is de medische naam voor de geslachtsorganen.

Geslacht
Vanaf het moment van de bevruchting ligt vast of er een jongetje of een meisje geboren wordt. De vader bepaalt het geslacht van het kind. Eicellen bevatten namelijk altijd een X-chromosoom (het vrouwelijke chromosoom). Zaadcellen bevatten een X- of een Y-chromosoom. Komt een X-chromosoom van de vader bij de X-chromosoom van de moeder, dan wordt het kind een meisje. Wordt het Y-chromosoom geleverd door de vader, dan wordt er een jongen geboren.

Geslachtsgemeenschap
Geslachtsgemeenschap is een ander woord voor neuken, coïtus, seks hebben, hét doen met elkaar, cohabiteren en met elkaar naar bed gaan.

Geslachtshormonen
De kiemklieren produceren geslachtshormonen. Bij de vrouw zijn dat de eierstokken die vooral oestrogenen en progesteron aanmaken om een eitje te laten rijpen. In de zaadballen van de man wordt voornamelijk testosteron geproduceerd om de zaadvorming te stimuleren.

Geslachtskenmerken
De kenmerken die de geslachten van elkaar onderscheiden, noemt men geslachtskenmerken. De uiterlijke geslachtskenmerken zijn bijvoorbeeld: borsten, baardgroei, stem, penis, testikels, vagina, schaamlippen en kittelaar.

Geslachtsorganen
De vrouwelijke geslachtsorganen zijn: de eierstokken, eileider, baarmoeder, vagina, schaamspleet en clitoris.
De mannelijke zijn: de testikels, de bijballen, de penis en de klieren waarin de zaadvloeistof wordt gemaakt.

Geslachtsrijpheid
In de puberteit worden je geslachtsorganen ´volwassen´. Je bent geslachtsrijp. Dat betekent dat je vanaf dat moment kinderen kunt maken en krijgen.

Geslachtsverkeer
Zie geslachtsgemeenschap.

Geslachtsziekten
Zie SOA

Glijmiddel
Je kan een glijmiddel gebruiken als je vagina niet vochtig genoeg is, of als je anale seks wilt hebben. Daar kunnen verschillenden oorzaken voor zijn zoals ziekte of stress. Glijmiddelen haal je bij een drogist, apotheek of bij een seksshop.

Gynaecoloog
Zie vrouwenarts.

Heteroseksualiteit
Je bent hetero als je verliefd wordt op iemand van het andere geslacht. Dus als meisje op jongens en andersom, als jongen op meisjes valt.

Homoseksualiteit
Als je verliefd wordt op iemand van hetzelfde geslacht ben je homoseksueel. Mannen noem je homo's en vrouwen lesbiennes. In de pubertijd kan het zijn dat je je tijdelijk aangetrokken voelt tot iemand van hetzelfde geslacht. Je bent dan niet homoseksueel. Het kan een fase zijn waarin je nog niet weet wat je voorkeur heeft.

Hormonen
Dit zijn stoffen die in bepaalde klieren in het lichaam worden gevormd. Ze zijn erg belangrijk bij het besturen van allerlei processen in je lichaam. Er zijn ook hormonen die de vruchtbaarheid en seksualiteit besturen. Ze worden door de hersenen pas in de puberteit aangemaakt. Er worden ook hormonen nagemaakt. Ze zitten bijvoorbeeld in de anticonceptiepil.

Hygiëne
Lichaamsverzorging is heel belangrijk. Elke dag je geslachtsorganen wassen moet net zo natuurlijk zijn als tanden poetsen. Speciale spray´s of lotions kun je beter niet gebruiken. Een milde zeep of een zeepvrije lotion is voldoende om de intieme plekjes schoon te krijgen.

Immuunsysteem
Daarmee wordt het lichaamseigen afweersysteem bedoeld. Het beschermt je tegen lichaamsvreemde stoffen en ziekten. Je antilichaampjes zitten in je bloed over het hele lichaam verdeeld. Je wordt ziek als het immuunsysteem niet goed werkt.

Incest
Bij incest gaat het om seksueel misbruik binnen het gezin of mensen die daar heel dicht bij staan als: een huisvriend of oom. Zowel meisjes als jongens kunnen slachtoffer zijn. De dader kan de vader, moeder of bijvoorbeeld een broer zijn. Er is sprake van machtsmisbruik. Het slachtoffer is meestal afhankelijk van de dader.

Kapotje
Met kapotje wordt een condoom bedoeld.

Kittelaar
Tussen de binnenste en buitenste schaamlippen verborgen zit een klein super gevoelig bobbeltje. Het is zo groot als een erwt. Het is de meest gevoelige plek (vergelijkbaar met de eikel van de penis). Dit is de kittelaar. Een andere term hiervoor is clitoris. Voor de meeste meisjes en vrouwen is het belangrijk dat het zacht gestimuleerd wordt met de hand, tong of vibrator. Daardoor kan je een orgasme of hoogtepunt krijgen. Klaarkomen dus. Net als de penis kan ook de clitoris bij aanraking opzwellen.

Klaarkomen
Zie orgasme.

Kut
Kut is een ander woord voor vagina, het vrouwelijke geslachtsorgaan.

Lesbiennes
Homoseksuele vrouwen worden ook wel lesbiennes genoemd. Als je homoseksueel bent voel je je aangetrokken tot je eigen geslacht.

Lid
Met het lid wordt de penis bedoeld. Andere woorden zijn piemel, lul, pik, snikkel, enz. Het bestaat uit zwellichamen die zich bij seksuele opwinding met bloed vullen. Daardoor wordt de penis stijf en richt zich op. Aan het puntje van de penis zit de eikel. Die is heel gevoelig voor aanraking. Bij een slappe penis is de eikel beschermd door de voorhuid, behalve als je besneden bent. Jongens vergelijken vaak hun penis met die van anderen. Ze zijn heel verschillend wat lengte en vorm betreft. Voor de seks maakt dat allemaal niet uit.

Maagdenvlies
Het maagdenvlies is een ribbeltje of randje dat in het begin van je vagina zit. Bij de een is het stugger of dikker dan bij de ander. Als je ongesteld bent kan het bloed gewoon door de vagina naar buiten. Het is dus geen vlies dat doorboord kan worden door een tampon of een penis. Ook beschadigt het niet door sporten. Als het strak zit kan je gaan bloeden bij de eerste keer neuken. Meestal is dat niet zo, je kan er ook niets van te merken bij het vrijen.

Maandverband
Als je ongesteld bent kan je kiezen tussen maandverband en tampons. Maandverband is verband dat in het slipje bevestigd wordt met een plakstrip. Het absorbeert het bloed en slijm dat uit je vagina komt tijdens je ongesteldheid.

Masturbatie
Dit is spelen met jezelf. Het wordt ook wel zelfbevrediging genoemd of onanie.
Je eerste seksuele ervaring krijg je vaak door masturbatie. Hierdoor leer je je lichaam goed kennen en ontdek je wat je lekker vindt. Door masturbatie kan je een orgasme krijgen. Dit hoeft echter niet. Vroeger dacht men dat je er ziek van kon worden of dat het zondig was. Dat is niet zo. Het is een goede manier om je te ontladen en te ontspannen.

Melkklieren
Dat zijn de klieren in de borst van een vrouw. Tijdens de zwangerschap maken deze de moedermelk. In de pubertijd gaan deze klieren groeien. Hieraan merk je dat je een nieuwe levensfase ingaat.

Menarche
Zo wordt de allereerste ongesteldheid genoemd. Het maakt zichtbaar dat de puberteit en het volwassen worden begint. Wanneer dat plaatsvindt is heel verschillend. Het kan al met negen jaar maar ook met zestien jaar beginnen. Ben je zeventien of achttien en nog nooit ongesteld geweest dan kan je beter naar je huisarts gaan.

Menstruatie
Vanaf je pubertijd menstrueer je of word je ongesteld.
Tijdens je cyclus rijpt een eicel in een eierstok waarna ze in de eileider terechtkomt. Als de eicel hier niet bevrucht wordt, sterft ze af en volgt er een bloeding. Tegelijkertijd wordt het baarmoederslijmlaagje afgestoten. Het bloed en slijm verlaat via je vagina je lichaam. Het is erg verschillend hoe veel je bloedt en of je krampen hebt. Sommige vrouwen zijn maar een paar dagen ongesteld en bloeden nauwelijks. Anderen zijn 7 dagen ongesteld en voelen zich niet prettig.

Minipil
Zo noemen we de pil waar maar één soort hormoon inzit, de progestagenen. Overleg met de huisarts of deze pil geschikt voor je is.

Misbruik
Zie seksueel misbruik.

Moederkoek
Je bent zwanger als zich een bevruchte eicel in de baarmoeder heeft genesteld. In de baarmoeder ontwikkelt zich een moederkoek. Deze voorziet het ongeboren kind van zuurstof en andere voedingsstoffen. De moederkoek heeft ongeveer de grootte en vorm van een pizza. In medische termen heet de moederkoek ook wel placenta. Kort na de geboorte komt de moederkoek los en de arts of verloskundige moet erop letten dat ook deze uit het moederlichaam komt. Wanneer dit gebeurt, spreek je dan ook van ´de nageboorte´.

Morning-after pil
Als je gevreeën hebt zonder voorbehoedmiddel of als er iets mis ging met het condoom kan je, via je arts, de morning-after pil krijgen. Probeer er zo snel mogelijk bij te zijn. Dat is vooral belangrijk met een nieuwe pil, Norlevo. Tegen de misselijkheid die kan optreden door die pillen kan je ook pillen krijgen.

Nachtelijke zaadlozing
Dit wordt ook wel een natte droom genoemd. In je slaap kan je een zaadlozing krijgen. Er komt sperma uit je penis. Het kan zijn dat de sperma er gewoon uitmoet. Het hoeft niets met opwinding te maken te hebben. Maar het kan wel dat je door een spannende droom een natte droom krijgt.

Neuken
Neuken is een ander woord voor coïtus, seks hebben, een nummertje maken, geslachtsgemeenschap hebben, cohabiteren en met elkaar naar bed gaan.

Ochtenderectie
In je slaap heb je regelmatig erecties. Als je wakker wordt merk je dat. Ze verdwijnen vanzelf.

Oestrogeen
Dit is het belangrijkste vrouwelijke geslachtshormoon. Het wordt door de eierstokken gevormd. Het zorgt vooral voor de opbouw van het baarmoederslijm. Daar waar de bevruchte eicel zich zal gaan nestelen. Het oestrogeen heeft ook invloed op bijvoorbeeld de borstklieren.

Onanie
Dit is een andere naam voor zelfbevrediging of masturbatie.

Ongesteld
Zie menstruatie.

Ongewenste intimiteiten
Dit zijn al die dingen die anderen met je kunnen doen en die je niet prettig vindt. Dat kan van een vieze mop gaan tot ongewenst lichamelijk contact. De ander mag dat niet met je doen. Het nare is dat degene die dat doen vaak bekenden van je zijn. Dat maakt het zo verwarrend.
Heb je hier last van dan moet je met een vertrouwd iemand gaan praten of hulp zoeken. Zie adressenlijst.

Ongewenste intimiteiten


Onvruchtbaarheid
Je bent onvruchtbaar als je niet zwanger kunt maken of raken. Voor onvruchtbaarheid kunnen stress, milieustoffen en roken verantwoordelijk zijn. Je kan ook onvruchtbaar (geworden) zijn door een chronische ziekte of een handicap. Bij meisjes en jonge vrouwen kan de onvruchtbaarheid met infecties van de vagina te maken hebben.

Orale seks
Bij orale seks gebruik je je mond om elkaar te bevredigen. Je kan pijpen en beffen in allerlei standjes. Je kan dat tijdens het voorspel doen om de ander op te winden. Je kan op die manier de ander ook een orgasme laten krijgen.

Orgasme
Orgasme is een ander woord voor klaarkomen of het hoogtepunt. Als je vrijt met jezelf of een ander kan je zo opgewonden raken dat je een orgasme krijgt. Jongens en mannen krijgen een zaadlozing. Bij meisjes en vrouwen trekken allerlei spieren in de baarmoeder samen. Het gevoel dat bij een orgasme ontstaat is heel intens. Iedereen ervaart het anders. Niet altijd hoeft het bij het vrijen tot een orgasme te komen, vrijen is ook knuffelen.

Overtijd
Overtijd betekent dat je niet ongesteld wordt op de dag dat je dat wel had moeten worden. Als je overtijd bent kan je zwanger zijn of je hebt een onregelmatige cyclus. Heb je onbeschermde seks gehad dan kan je bij de drogist of de apotheek een zwangerschapstest kopen. Je weet direct of je zwanger bent. Zo'n test geeft al zekerheid als je één dag overtijd bent. Je kan ook een zwangerschapstest bij de huisarts laten doen. Het is dan echter niet anoniem.

Overtijdbehandeling
Als je overtijd bent kan je zwanger zijn. Wil je dat niet dan kan je een overtijdbehandeling laten doen. Binnen 16 dagen na het uitblijven van de menstruatie kan dat nog. Je baarmoeder wordt met een slangetje leeggezogen. Na 14 dagen doe je opnieuw een zwangerschapstest om te controleren of de behandeling goed verlopen is.

Penis
Dit is de medische term voor het lid van de man, het mannelijk geslachtsorgaan. Andere benamingen zijn piemel, lul, pik, enz. Zie ook lid.

Pessarium
Dit voorbehoedmiddel ziet eruit als een latex ring met daaraan een buigzaam kapje, of klein plastic hoedje. Als je het pessarium goed gebruikt, kan het tegen zwangerschap beschermen. Voor het vrijen wordt het in de vagina voor de baarmoedermond geplaatst. Het verhindert dat de eicel en de zaadcel elkaar ontmoeten. Meestal wordt het pessarium samen met een zaaddodende pasta gebruikt als extra bescherming. Het pessarium beschermt niet tegen SOA.

Pijpen
Bij pijpen sabbel of zuig je aan de penis. Je kan het ook orale seks noemen. Bij een meisje heet het beffen.

Potentie
Dit begrip wordt vaak aan ´kracht´ en aan mannelijkheid gekoppeld. Kan je geen erectie krijgen dan ben je impotent. De oorzaak kan lichamelijk zijn door een handicap of ziekte. Maar ook vaak is het een geestelijk probleem. Opwinding, stress en angst zijn factoren die impotentie kunnen veroorzaken.

Preservatief
Dit woord komt uit het Latijn en betekent doelmatig middel: een middel waarmee je je kunt beschermen. Een voorbehoedmiddel, zoals bijvoorbeeld het condoom is een preservatief. Het condoom is het enige voorbehoedmiddel dat betrouwbaar is en ook tegen besmettelijke ziekten beschermt.

Progestageen
Zo heet een van de twee kunstmatige hormonen waaruit de anticonceptiepil bestaat. Deze hormonen onderdrukken de eisprong van de vrouw. De hele cyclus bestaat daardoor uit onvruchtbare dagen.

Progesteron
Dit is het op één na belangrijkste hormoon dat in de eierstokken wordt aangemaakt. Het gaat meteen na de eisprong werken en het heeft veel belangrijke taken. Het zorgt voor de best mogelijke omstandigheden bij een zwangerschap.

Prostaat
De voorstanderklier (de medische naam is prostaat) ligt direct voor of om de urinebuis van de man. Hij bestaat uit vele kleine klieren. Het orgaan is ongeveer 3 centimeter lang. Voor en tijdens de zaadlozing wordt in de prostaat een vloeistof gevormd. Deze vloeistof zorgt ervoor dat de zaadcellen door de eileider en de baarmoeder kunnen zwemmen.

Puberteit
De ontwikkelingsfase waarin je geslachtsrijp wordt, noem je puberteit. Wanneer deze fase van ontwikkeling begint is verschillend. Tussen jongens en meisjes zit ook verschil. In het algemeen begint de puberteit tussen de tien en twaalf jaar.

Puistjes
Zie acne.

Schaamhaar
Aan het begin van de puberteit verschijnen bij meisjes en jongens rondom het schaambeen en de geslachtsorganen donshaartjes. Later worden deze haartjes stugger en krullerig.

Schaamlippen
We hebben het over binnenste en buitenste schaamlippen. Tussen de schaamlippen ligt de kittelaar, de ingang van de vagina en de opening van de urinebuis verstopt. Het kan zijn dat je binnenste schaamlippen groter zijn dan de buitenste. Het kan ook net andersom zijn. Iedere vrouw ziet er anders uit. De buitenste schaamlippen kunnen sterk behaard zijn.

Scrotum
Een ander woord voor scrotum is balzak. Hij hangt achter je penis. Daarin hangen je zaadballen die ook wel teelballen, testes of testikels worden genoemd. Dit is de plek waar de zaadcellen worden geproduceerd door klierweefsel.

Seksueel geweld
Zie ongewenste intimiteiten, incest en verkrachting.

Smegma
Onder de voorhuid zitten kleine kliertjes die smeervocht produceren. Dat heet smegma. Als je je penis niet goed schoonmaakt gaat dit vies ruiken. Je kan er zelfs een ontsteking van krijgen.
Hygiëne is belangrijk. Iedere dag moet je je voorhuid goed terugtrekken en je met lauw water wassen.

SOA
Zo noemen we alle ziekten die bij vrijen overgedragen kunnen worden. Het zijn: Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA). Ze kunnen door schimmels, bacteriën, virussen en andere micro-organismen worden veroorzaakt. SOA moeten door een arts worden behandeld. Dat moet bij beiden partijen gebeuren anders heeft het geen zin en besmet je elkaar of anderen.

Sperma
De zaadcellen of spermacellen met de zaadvloeistof samen wordt sperma genoemd. Het is een wittig doorschijnend goedje dat een beetje plakkerig aanvoelt.

Spiraaltje
Het spiraaltje is een voorbehoedmiddel. Het is een klein kunststof ankertje. Er zit koperdraad omheen gewonden of hormoon in. Het wordt door een arts in de baarmoeder geplaatst. Het spiraaltje kan soms ook helpen bij menstruatieklachten.

Sterilisatie
Wil je geen kinderen (meer) dan kan je je laten steriliseren. Je moet hier wel volwassen voor zijn. Bij de man wordt de zaadleider doorgesneden zodat er geen zaad, maar alleen nog zaadvocht door kan. Je ziet trouwens geen verschil aan het sperma. Bij vrouwen kan de eileider worden afgebonden of worden dichtgebrand. Er kan dan geen eicel meer in de baarmoeder komen. Beide ingrepen gebeuren meestal poliklinisch. Je kan als alles goed gaat dezelfde dag naar huis.

Tampon
Een tampon kan je gebruiken als je ongesteld bent. Je kan het met of in plaats van maandverband gebruiken. Een tampon breng je in, in je vagina. Het bloed van de menstruatie wordt daarin opgenomen. Het inbrengen moet je een paar maal oefenen. Je hebt meer bewegingsvrijheid dan bij maandverband. Je kan er ook mee zwemmen.

Temperatuurmethode
Zie basaaltemperatuur

Testikels
De twee testikels of zaadballen van mannen en jongens hangen in de balzak of scrotum tussen de benen. De zaadcellen die in de testikels gevormd worden kunnen geen hoge lichaamstemperatuur verdragen. Heel strakke kleding zorgt ervoor dat de testikels te warm worden. Het kan invloed hebben op je vruchtbaarheid.

Testosteron
Dit is het belangrijkste mannelijke geslachtshormoon. Het wordt in de testikels en de bijnierschors gevormd en zorgt voor de ontwikkeling van het zaad, maar ook voor de mannelijke vorm van het lichaam en de beharing. Het heeft zelfs invloed op het gedrag van mannen. Kortom, het zorgt voor het functioneren van de mannelijke geslachtsorganen.

Tongzoenen
Als je tongzoent vrij je met je tong en je lippen met je vriend of vriendin. Het is kussen en je tong doet actief mee.



Toompje
De voorhuid zit aan de onderkant van de penis met een bandje vast. Dat wordt ook wel het toompje genoemd. Het is een heel gevoelig plekje.

Uroloog
Dat is een arts die zich in het urinesysteem met nieren en blaas gespecialiseerd heeft.
De geslachtsorganen van mannen zijn nauw verbonden met dat systeem. Er zijn geen speciale "mannenartsen"voor seksualiteitsproblemen. Heb je problemen op dat gebied dan kan je naar de uroloog. Vrouwen gaan naar een gynaecoloog, dit zijn wel specialisten op het gebied van de (vrouwelijke) geslachtsorganen.

Vagina
Vagina is een ander woord voor schede en is de verbinding tussen de inwendige baarmoeder en de ´buitenkant´. Het is een deel van de vulva.

Veilig vrijen
Als je veilig vrijt gebruik je voorbehoedmiddelen die je beschermen tegen zwangerschap en SOA. Zorg dat je altijd iets bij je hebt. Het is de verantwoordelijkheid van beiden om veilig te vrijen.

Venusheuvel
Dat is de plek onder bij de buik bij meisjes en vrouwen. Door onderhuids vet op je schaambeen kan je het vergelijken met een kussentje. In de pubertijd gaat hier haar groeien, net als rond de vulva op de buitenste schaamlippen.

Verkrachting
Als iemand gedwongen wordt tot neuken heet dat verkrachting. Het is een seksueel geweldsdelict en het is strafbaar. Dit kan gebeuren tussen volwassenen, tussen jongeren en volwassenen en tussen jongeren onderling. Er is sprake van een dader en een slachtoffer.

Verwekken
Als een zaadje van de man een eicel van de vrouw binnendringt ben je bevrucht.

Vibrator
Een vibrator is een staaf van rubber of plastic met of zonder leuk kleurtje. Soms lijken ze op een penis. In de vibrator zitten batterijen die voor trillingen zorgen, soms werken ze op het lichtnet. Hij wordt veel gebruikt door vrouwen, maar ook door mannen. Je prikkelt er een seksueel gevoelig lichaamsdeel mee, bijvoorbeeld je clitoris. Of je brengt hem in, in je vagina.

Vingeren
Meisjes en vrouwen masturberen door met hun hand of vingers wrijvende bewegingen over de clitoris te maken. Je kan daar mee doorgaan tot je één of meerdere orgasmen krijgt. Dat noem je vingeren. Je kan je ook door je vriend of vriendin laten vingeren.

Voorbehoedmiddelen
Voorbehoedmiddelen gebruik je om te voorkomen dat je zwanger wordt. Sommigen beschermen ook tegen SOA.
Enkele voorbeelden zijn: de anticonceptiepil, het spiraaltje, het mannen- en het vrouwencondoom, het pessarium en sterilisatie.

Voorhuid
De voorhuid is een losse huidplooi en zit over het topje van de eikel. Als je penis slap is zit hij er over heen. Tijdens een erectie is de eikel ontbloot.
Zie verder bij besnijdenis.

Voorspel
Voor je gaat neuken vrij en knuffel je met elkaar. Je kan dat doen door te zoenen, te strelen of elkaar af te likken. Tijdens dat voorspel wordt de vagina vochtig, de penis glijdt er daardoor makkelijker in als je gaat neuken. Hoe lang of kort je met het voorspel bezig bent bepaal je samen.

Voorstandersklier
Zie prostaat.

Vrouwenarts
Een vrouwenarts is een medisch specialist (ook wel gynaecoloog genoemd) op het gebied van de vrouwelijke geslachtsorganen. Als je vragen hebt over seksualiteit, zwangerschap, bevalling, zwangerschapsbescherming en ongewenste kinderloosheid kan je daar naar toe. Daarnaast onderzoeken en behandelen vrouwenartsen je ook als je problemen of klachten hebt aan je geslachtsdelen, of een SOA hebt. Sommigen helpen ook bij de bevalling.

Vrouwencondoom
Het vrouwencondoom is een soort zakje met een buigzame ring die je in de vagina schuift. Het sperma blijft in het zakje zitten. Het beschermt tegen zwangerschap en SOA.

Vruchtbaarheid
Je bent vruchtbaar als je vanaf de pubertijd een kind kan krijgen of maken. Lukt het je niet zwanger te maken of te raken dan kan het zijn dat je onvruchtbaar bent door bijvoorbeeld een ziekte of handicap. Ook kan het zijn dat je teveel onder stress leeft. Stress kan invloed hebben op je vruchtbaarheid.

Vulva
Met vulva worden de uitwendige geslachtsorganen van het meisje of de vrouw genoemd.

Weerbaarheid
Met weerbaarheid wordt bedoeld dat je voor jezelf kan opkomen. Je weet wat je wel en wat je niet wilt. Als je er onzeker over bent kan je dat op een cursus leren. Zie adressenlijst.

Witte vloed
Het is een lichte witgele afscheiding die uit de vagina komt. Je geslachtshormonen zijn actief.
Het is heel normaal, het zegt dat je in de pubertijd zit.

Zaadblaasjes
De zaadblaasjes behoren tot de mannelijke geslachtsorganen. Hier wordt zaadvloeistof gemaakt (en ten dele in de prostaat). In de zaadleiders wordt het met zaaddraadjes gemengd. De bestanddelen van de zaaddraadjes zijn belangrijk voor de bewegelijkheid en de stofwisseling van het zaadje.

Zaadcel
Een zaadje of zaadcel wordt ook wel spermacel genoemd. Ze zijn piepklein en lijken op kikkervisjes. Ze hebben een kop (waarin chromosomen zitten), een middenstuk en een staart. Met die staart kunnen ze, in de vagina van de vrouw, naar hun doel te zwemmen. In één zaadlozing kunnen 400 miljoen zaadcellen zitten.

Zaaddodende middelen
Er zijn chemische middelen als pasta's, crèmes en vaginale tabletten die de zaadcel doden. Ze zijn echter niet betrouwbaar als je ze zonder andere voorbehoedmiddelen gebruikt. Ze beschermen ook niet tegen SOA. Je kan ze bij de apotheek, drogist of sekshop kopen.

Zaadleider
De zaadleiders lopen van de bijballen naar de urinebuis. Hierin monden ook de zaadblaasjes uit.

Zaadlozing
Bij elke zaadlozing of ejaculatie verlaat het sperma je lichaam. Meestal gebeurt dat tijdens een orgasme. Dat is dat hoogtepunt, dat lekkere gevoel. Maar die orgastische gevoelens kan je ook al krijgen als je nog nooit zaadlozing hebt gehad. En 's nachts tijdens een 'natte droom' hoef weer je geen orgasme te krijgen. Meestal spuit het sperma door de buis in je penis naar buiten, soms vloeit het naar buiten. Tijdens een zaadlozing kan er geen urine naar buiten komen, daar zorgt een mechaniekje voor. Na de zaadlozing trekt het bloed uit je penis weg. Hij wordt weer slap

Zaadvloeistof
Zaadvloeistof maakt het zaad beweeglijker en beschermt het tegen de zure vloeistof in de vagina. Op deze manier kan het zaad de lange weg naar de eileider van een vrouw overleven.

Zaadvorming
De zaadvorming kan verstoord worden door stress, nicotine, alcohol, bepaalde milieustoffen en heel strakke broeken.

Zelfbevrediging
Zie masturbatie.

Zwangerschap
Dit is de periode van de bevruchte eicel tot de geboorte van een kind. Het duurt ongeveer negen maanden. Je bent in deze periode niet meer ongesteld.

Zwangerschapstest
Zie overtijd.

Zwellichaam
Zie erectie.
Een stukje tekst uit de 'Dikke van Dale'