Spring naar de content
Ga naar de homepage Seks en recht icoon homepage  |   zoeken  |   woordenlijst  |   adressen en links  |   Meer vragen over seksualiteit? Ga naar www.seksualiteit.nl  |  
seks en recht

12 seksuele en reproductieve rechten

Er zijn 12 seksuele en reproductieve rechten. Rechten die voortvloeien uit de Rechten van de Mens. Rechten die voor alle mensen gelden. Oók voor mensen met een handicap.

Iedere man of vrouw heeft het recht:
  1. op leven
  2. op persoonlijke vrijheid en veiligheid
  3. op gelijkwaardigheid, een leven zonder discriminatie
  4. privacy
  5. op vrijheid van meningsuiting
  6. op informatie en onderwijs
  7. zelf te beslissen al dan niet te trouwen
  8. zelf te beslissen of men kinderen wil. En op welk moment.
  9. op gezondheidszorg
  10. op de voordelen van wetenschappelijke vooruitgang
  11. op vrijheid van vereniging en politieke participatie
  12. vrij te zijn van foltering en mishandeling
Wat betekenen deze rechten voor seksualiteit?

1) Het recht op leven
Dat een vrouw niet hoeft te sterven door een zwangerschap of bevalling. En dat zij tevens het recht heeft een zwangerschap te voorkomen als haar leven daardoor in gevaar kan komen.

2) Het recht op persoonlijke vrijheid en veiligheid
Ieder mens heeft volledige zeggenschap over het eigen lichaam en recht op lichamelijk genot. Maar niet ten koste van een ander. Mensen bepalen zelf de keuzes in hun seksuele leven. Mannen en vrouwen beslissen voor zichzelf of zij al dan niet een seksuele relatie aangaan met een ander. Dwang, uitbuiting en misbruik zijn nooit en te nimmer toegestaan. Mensen bepalen zelf of, hoeveel en wanneer ze kinderen willen krijgen. Niemand mag onderworpen worden aan gedwongen zwangerschap, sterilisatie of abortus.

3) Het recht op gelijkwaardigheid, en om vrij te zijn van alle vormen van discriminatie
Niemand mag gediscrimineerd worden op basis van geslacht, seksuele voorkeur, leeftijd, ras, sociale klasse, geloof of lichamelijke en verstandelijke beperking. Mannen en vrouwen hebben gelijke rechten. Dit betekent bijvoorbeeld ook dat vrouwen niet mogen worden ontslagen van werk of opleiding omdat zij zwanger zijn.

4) Het recht op privacy
Je mag zelf bepalen hoe je seksualiteit wilt beleven. Zolang je niet de seksuele rechten van een ander schendt. En dat allemaal in vertrouwen en met bescherming van de privacy. De privacy dient ook beschermd te worden als mensen gebruik maken van seksuele en reproductieve diensten in de gezondheidszorg en andere sectoren. Dit geldt zeker ook voor jongeren met een chronische ziekte of handicap die in instellingen verblijven. Ook daar moet privacy gewaarborgd worden.

5) Het recht op vrijheid van meningsuiting
Mensen zijn vrij in hun opvattingen over reproductieve en seksuele gezondheid. Niemand, ook de kerk niet, mag deze vrijheid beperken.

6) Het recht op informatie en onderwijs
Mensen hebben het recht op alle mogelijke informatie. Zoals informatie over beschikbare methoden van gezinsplanning. Met andere woorden: hoe kun je er voor zorgen dat je wel of juist niet zwanger wordt. Dit recht heeft ook betrekking op informatie over bescherming tegen geslachtsziekten (soa's). Bovendien heeft iedereen het recht te weten welke instellingen zich bezig houden met de bevordering van seksuele en reproductieve gezondheid etc. etc.

N.B. Dit recht is extra belangrijk voor mensen met een handicap omdat deze groep vaak minder gemakkelijk toegang heeft tot de informatie. Zo kan iemand met een visuele handicap alleen boeken lezen die in braille zijn geschreven. En informatie die op dvd of een videoband wordt aangeboden is eveneens minder geschikt wanneer je doof of blind bent. Voor ouders is het daarom zinvol regelmatig te onderzoeken of hun kind toegang heeft tot alle gewenste informatie.

7) Het recht om zelf te beslissen om al dan niet te trouwen
Niemand kan je dwingen te trouwen. En niemand kan je dwingen met een bepaald iemand te trouwen.

8) Het recht om te beslissen of en wanneer men kinderen wil
Mensen zijn vrij te bepalen of men kinderen wil, hoe veel en wanneer. Zij zijn natuurlijk wel gehouden dat op een verantwoordelijke manier te doen. Daarbij dienen alle methoden van vruchtbaarheidsregulering tot hun volledige beschikking te staan. Dat wil zeggen dat iedereen de vrijheid heeft de pil, condooms of andere voorbehoedmiddelen aan te schaffen.

9) Het recht op gezondheidszorg
Iedereen heeft het recht op gezondheidszorg, ook ten aanzien van de seksuele en reproductieve gezondheid. Of het nu gaat om preventie of behandeling van seksuele vragen of problemen. Je kunt altijd bij een medische instantie terecht met je vragen.

10) Het recht op de voordelen van wetenschappelijke vooruitgang
Dit betekent dat iedereen recht heeft op veilige, betrouwbare en de nieuwste technologieën. Dus wanneer er de 'prik pil' of 'viagra' wordt uitgevonden, dan mag iedereen van dit medicijn profiteren zodra dit beschikbaar is.

11) Het recht op vrijheid van vereniging en politieke participatie
Iedereen heeft het recht om met anderen bijeen te komen om hun seksuele en reproductieve rechten te bepleiten en op te eisen. Dat houdt o.a.in dat men regeringen ertoe mag bewegen prioriteit te verlenen aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten.

12) Het recht vrij te zijn van foltering en mishandeling
Niemand mag onderworpen worden aan marteling, verminking en andere vormen van geweld. Elk individu heeft het recht om niet (lichamelijk, geestelijk dan wel emotioneel) mishandeld te worden door zijn of haar seksuele partner of een ander mens. Iedereen heeft recht op bescherming hiertegen. Stellen dienen met elkaar om te gaan op basis van gelijkheid, vrijheid en wederzijds respect.


Naar boven




Een weegschaal, geschilderd op een vrouwenlichaam